Kuru ve Sıcak Bölgelerde Yetiştirilebilen 5 Kolay Bitki
Ege ve Akdeniz kıyılarında yaz, bahçeciyi sınayan bir mevsimdir. Sabah suladığınız saksı akşamüstü çatlamış gibi görünür, yaprak kenarları kavrulur, toprak taş gibi sertleşir. Bu koşullarda çözüm daha fazla su dökmek değil; iklime uyum sağlamış bitkileri seçmek. Aşağıda balkonda ya da küçük bir teras köşesinde, haftada bir iki sulamayla yaşayabilen beş bitkiyi ve bunları ayakta tutan temel bakım mantığını bulacaksınız.
Kuru iklimde bitkiyi zorlayan üç şey
Sıcak bölgelerde bitkiyi öldüren genellikle susuzluk değil, susuzlukla birlikte gelen diğer etkenlerdir:
- Kök bölgesinin aşırı ısınması: Koyu renkli plastik saksılar öğleden sonra fırın gibi olur. Kök 35 °C üzerine çıktığında bitki su alsa bile emmeyi bırakır.
- Su tutmayan ya da fazla tutan toprak: Kumlu toprak suyu hemen bırakır, ağır killi toprak ise sulama sonrası sıkışıp havasız kalır. Doğru harç karışımı, kuru havada bitki yetiştirme işinin yarısıdır.
- Nem oranının düşüklüğü: Rüzgârlı bir balkonda yaprak, topraktan gelenden hızlı su kaybeder. Bu yüzden rüzgâr kesici bir paravan ya da bitkileri gruplayarak yerleştirmek, fazladan sulamadan daha etkilidir.
Kuru ve sıcak koşullara dayanan 5 kolay bitki
-
Biberiye
Akdeniz makisinin en sadık üyesi. Kumlu, drenajı iyi toprakta, günde en az 5-6 saat güneş alan bir yerde neredeyse kendi başına büyür. Toprağın üst 3-4 santimi tamamen kuruyunca sulamak yeterli; yazın haftada bir, ilkbahar ve sonbaharda on günde bir. Sürgün uçlarından düzenli kesim yaparsanız çalı formunu korur, odunlaşması gecikir. Mutfakta kullanmak isteyenler için kesim aynı zamanda hasat demektir.
-
Kekik
Yayılıcı formu sayesinde geniş ve sığ saksılarda çok iyi sonuç verir. Toprağa bir miktar perlit veya iri kum eklemek, kökün suda kalmasını önler. Kekik gübreyi sevmez; besin fazlası aromayı zayıflatır. Yılda bir kez, ilkbaharda az miktarda solucan gübresi karıştırmak yeterlidir. Çiçek açmaya başladığında yaprak lezzeti en yüksek noktadadır.
-
Lavanta
Kireçli, hafif alkali toprakta en mutlusudur. Kuru havada bitki yetiştirmenin klasik örneği: fazla su köklerini çürütür, azı ise sadece boyunu kısaltır. En az 30 cm çapında bir saksı seçin, tabanına drenaj taşı koyun ve gövdenin dibini sulamak yerine toprağın kenarlarını nemlendirin. Çiçekler soluklaştığında gövdenin üçte birini kesmek, sonraki yılın çiçeklenmesini yoğunlaştırır.
-
Sardunya
Kıyı kasabalarının pencere kenarlarında boşuna bu kadar yaygın değil. Doğrudan güneşe, tuzlu rüzgâra ve düzensiz sulamaya toleranslıdır. Etli gövdesinde su depolar; bu yüzden yaprakları hafif sarkana kadar beklemek zarar vermez. Solmuş çiçekleri sapıyla birlikte koparmak, yeni tomurcuk oluşumunu sürdürür. İki haftada bir potasyum ağırlıklı sıvı gübre verilirse yaz boyunca çiçek açar.
-
Aloe vera
Sulamayı unutmaya en müsait bitki. Kaktüs harcı veya normal toprağa yarı yarıya iri kum karıştırılmış bir karışım ister. Yazın 10-15 günde bir, kışın ayda bir sulama yeterli. Yalnız dikkat: uzun süre kapalı kalmış bir aloe'yi bir günde tam güneşe çıkarmayın, yaprakları kızarıp yanar. Alıştırmayı bir hafta boyunca yarı gölgede yapın.
Adım adım: kurak balkon köşesi kurmak
- Yönü belirleyin. Güneyi ve batıyı gören balkonlar bu beş bitkinin tamamına uygundur. Kuzey balkonlarda kekik ve lavanta zayıf kalır; oralarda gölge seven türlere yönelmek daha akıllıca.
- Saksıyı seçin. Terracotta (pişmiş toprak) kökü serin tutar ve fazla nemi buharlaştırır. Plastik kullanacaksanız açık renkli olanı tercih edin, tabanında en az üç delik bulunsun.
- Harcı hazırlayın. Üç ölçek bahçe toprağı, bir ölçek perlit veya iri kum, bir ölçek olgun kompost. Ev atıklarından hazırlanan kompost bu karışıma hem hafiflik hem besin katar.
- Toprağı malçlayın. Yüzeye 2-3 cm çakıl, çam kabuğu ya da kuru saman yayın. Malç buharlaşmayı gözle görülür biçimde azaltır ve toprak sıcaklığını dengeler.
- Sulama ritmini kurun. Parmağınızı toprağa 3 cm sokup nem kontrolü yapın. Sulayacağınız zaman az ve sık değil, seyrek ama derin sulayın; su saksının altından çıkana kadar verin. Erken sabah veya akşamüstü en uygun saatlerdir.
- Yaz ortasında geriye çekilin. Temmuz-Ağustos'ta gübrelemeyi durdurun, budamayı erteleyin. Bitki bu dönemde büyümez, dayanmaya çalışır.