Doğru Sulama Teknikleri ve Süresi

Bir bitkiyi kaybetmenin en yaygın sebebi ihmal değil, çoğu zaman fazla ilgidir. Balkonunda ilk saksısını edinen çoğu kişi, yaprakları biraz solgun görünce hemen su döker; oysa aynı belirti bazen kökün suda boğulduğunu anlatır. Sulama, bahçeciliğin en basit gibi görünen ama en çok yanlış anlaşılan konusu. Aşağıda, hangi bitkiyi yetiştirdiğinizden bağımsız olarak işinize yarayacak bitki sulama ipuçları ve uygulanabilir bir yöntem sırası bulacaksınız.

Sulama Neden "Takvim" İşi Değildir?

"Haftada iki kez sula" gibi tarifler yalnızca kaba bir başlangıç noktasıdır. Bir saksının ne sıklıkla su isteyeceğini beş şey belirler: bitkinin türü, saksının hacmi ve malzemesi, toprağın yapısı, bulunduğu yerin ışık miktarı ve havanın sıcaklığıyla nemi. Güneye bakan bir balkonda temmuz ayında her gün su isteyen fesleğen, aynı saksıda ekimde üç günde bir yeter. Bu yüzden sabit bir gün yerine toprağı kontrol etme alışkanlığı kazanmak gerekir.

Adım Adım Doğru Sulama

1. Toprağı parmağınızla yoklayın. İşaret parmağınızı toprağa 3-4 santim, yani ilk boğuma kadar batırın. Uç kısmı nemli ve serin geliyorsa bekleyin; kuru ve tozlu geliyorsa sulama zamanı gelmiş demektir. Büyük saksılarda tahta bir çubuk batırıp çıkarmak da işe yarar: çubuğa nemli toprak yapışıyorsa su vermeyin. Yüzeyin kuru görünmesi tek başına bir şey ifade etmez, kökler aşağıdadır.

2. Günün doğru saatini seçin. En iyi zaman sabahın erken saatleridir. Toprak gün boyunca suyu kullanabilir, yapraklar ıslak kalmadan kurur. Akşam sulaması sıcak yazlarda kabul edilebilir ama yaprakların gece boyu nemli kalması mantar hastalıklarına davetiye çıkarır. Öğle güneşinde sulamaktan kaçının; su büyük ölçüde buharlaşır, ıslak yaprak üzerine düşen güneş de leke yapabilir.

3. Az ve sık değil, seyrek ve bol sulayın. Bu, en kritik kural. Her seferinde suyu, saksının altındaki delikten çıkmaya başlayana kadar verin. Böylece kök bölgesinin tamamı ıslanır ve kökler aşağıya doğru gelişir. Yüzeye serpiştirilen küçük miktarlar yalnızca üst tabakayı ıslatır, kökler yukarıda toplanır ve bitki sıcak bir günde hemen pörsür.

4. Suyu toprağa, yaprağa değil verin. Sulama kabının ağzını gövdenin dibine yaklaştırın ve yavaş dökün. Hızlı dökülen su toprağı sıkıştırır, kenarlardan kaçar. Toprak çok kurumuşsa su emilmeyebilir; bu durumda ikiye bölerek sulayın: önce az verin, beş dakika bekleyin, sonra kalanını tamamlayın.

5. Tabaktaki fazla suyu boşaltın. Sulamadan 20-30 dakika sonra alt tabakta biriken suyu dökün. Saksının sürekli suda durması, kök çürümesinin bir numaralı sebebidir. Aynı nedenle her saksının drenaj deliği olmalı; dekoratif kapların içine delikli bir saksı yerleştirmek en pratik çözümdür.

6. Suyun sıcaklığına ve dinlenmesine dikkat edin. Buz gibi su köklere şok yaptırır. Musluk suyunu bir kapta oda sıcaklığına gelene kadar bekletmek hem sıcaklık hem de klorun uçması açısından faydalıdır. Yağmur suyu toplayabiliyorsanız bitkiler bunu daha çok sever.

7. Mevsime göre azaltın. Sonbaharla birlikte gündüzler kısalır, bitkilerin büyümesi yavaşlar ve su ihtiyacı belirgin biçimde düşer. Kışın iç mekândaki bitkileri yazdaki sıklıkla sulamak en sık rastlanan kayıp sebebidir. Yetiştirme takvimini takip ediyorsanız sulama sıklığını da o ritme göre ayarlayın.

Bitki Tipine Göre Kaba Bir Rehber

Sık Yapılan Hatalar

• Yaprak solunca hemen su vermek. Aşırı sulamada da yapraklar solar, ama bu kez yumuşak, sarımsı ve gövdeye yakın kısımdan başlayarak. Su vermeden önce toprağı kontrol edin.
• Her bitkiyi aynı gün, aynı miktarda sulamak. Balkonda farklı türler varsa sıra sıra dolaşmak yerine tek tek toprağını yoklayın. Az su ile yetişen türleri bir arada gruplamak işinizi kolaylaştırır.
• Yanlış toprakla mücadele etmek. Su tutmayan kum ağırlıklı ya da tamamen sıkışmış bir harçta hiçbir sulama tekniği çalışmaz. Sorun tekrarlıyorsa harç karışımınızı gözden geçirin.
• Püskürtmeyi sulama sanmak. Yaprak nemlendirmek nem seven bitkiler için ek bir konfordur, kök susuzluğunu gidermez.
• Sıcak günde yaprakları ıslatmak. Hem faydasız hem de hastalık riskini artırır. Zararlı ve hastalık sorunlarının önemli bir kısmı yanlış sulama alışkanlığından doğar.
• Toprağı çıplak b